NOG ALTIJD POPULAIR ALS AFBOUWPRODUCT


De houtwolcementplaat: Thermisch en akoestisch talent

Houtwolcementplaten hebben behoorlijk wat in hun mars. Ze zijn geheel opgebouwd uit natuurlijke materialen, zijn thermisch- én geluidsisolerend, wat ook nog eens met brandwerendheid gecombineerd kan worden. Met extra standaardkleuren en vrije kleuropties worden er dan ook veel fraaie en degelijke resultaten bereikt. Houtwolcementplaten bestaan uit langvezelige houtwol met een bindmiddel. In Nederland worden nagenoeg uitsluitend de cement gebonden platen aangeboden.

Een plaat voor elk gebruiksdoel

Naar uitvoering en gebruiksdoel kunnen de volgende plaattypen worden onderscheiden:

  • Standaardplaten in gekantrechte uitvoering. Deze platen zijn voor veel doeleinden geschikt;
  • Standaardplaten met facetrand. Geschikt voor vele doeleinden, voor fraaier zichtwerk;
  • Decoratieve plafondplaten, met rechte kanten of sponning rondom of langs twee zijden. Voor deze platen wordt vaak fijnere houtwol gebruikt en een witte cement als bindmiddel waardoor een fijnere structuur ontstaat. Deze platen worden ook wel door en door gekleurd geleverd, door fabrikanten in een aantal standaardkleuren aangeboden, mogelijk ook met kleur of afbeelding naar keuze. De plafondplaten worden geschroefd op houten regels of opgehangen met plafondhangers. Verdekte ophanging is ook mogelijk.
  • Gewapende houtwolcementplaten, waarin in de lengterichting latten van hardhout of verduurzaamd hout zij opgenomen, van bv. 20 x 20 mm. Deze platen zijn bv. geschikt als zelfdragende dakplaat. Er zijn ook gewapende houtwolcementplaten in de handel gecombineerd met een isolatielaag, die vooral als daken van bergingen worden gebruikt;
  • Samengestelde platen, isolatieplaten, combinatiepanelen of combipanelen bestaan uit houtwolcementplaten met EPS, PIR, PUR, resolschuim of minerale wol, eventueel voorzien van dampremmende lagen en cacheerlagen van glasvlies of met een andere plafondafwerking aan de onderzijde. Voor toepassing als in de kist opgenomen of achteraf aangebrachte niet-dragende isolatieplaat, of voor toepassing als dragende dakplaat met een zowel decoratieve als geluidsabsorberende functie.

Materiaal van houtwolcementplaten

Naar uitvoering en gebruiksdoel kunnen de volgende plaattypen worden onderscheiden:

  • Houtwol: dit wordt voornamelijk uit naaldhout gefabriceerd, vurenhout leent zich hiervoor goed. Loofhoutsoorten kunnen moeilijkheden veroorzaken bij de binding van de cement en leveren in het algemeen een minder sterke plaat op. Snelgroeiende tropische houtsoorten, bagasse, bamboe en palmhout zijn ook sterk in opkomst;
  • Bindmiddel: cement, of een mengsel daarvan met andere bindmiddelen, bv. gips. Cement wordt het meest als bindmiddel toegepast;
  • Impregneringen: ter verduurzaming van het hout en/of ter verbetering van de binding tussen wol en bindmiddel.

Houtwolmagnesietplaten In plaats van met cement kunnen de houtvezels ook met caustisch gebrande magnesiet worden gebonden. Houtwolmagnesietplaten kwamen voorheen in Nederland veel vaker voor, nu zijn ze hier nog nauwelijks op de markt te vinden. Dat in tegenstelling tot onze zuiderburen, in België worden ze nog met regelmaat toegepast. Het hygroscopisch vochtgehalte van houtwolmagnesietplaten en de warmtegeleidingscoëfficiënt liggen in de regel wat hoger dan van houtwolcementplaten. Houtwolmagnesietplaten verliezen na nat worden sneller hun sterkte, die na opdroging ook niet terugkeert. Dat in tegenstelling tot de houtwolcementplaten, die verliezen nauwelijks sterkte nadat ze weer zijn opgedroogd.

How it’s made

De fabricage verloopt in de volgende fasen:

  • Houtwol wordt vervaardigd door schaven;
  • De houtwol wordt geïmpregneerd door onderdompelen of spuiten;
  • De houtwol wordt vermengd met het bindmiddel;
  • Onder druk worden platen gevormd;
  • Het bindmiddel wordt afgebonden;
  • Na volledige uitharding worden de platen na bewerkt;
  • De platen kunnen in de fabriek worden voorzien van een afstrijklaag;
  • Plaattypen voor zichtwerk kunnen in de fabriek van een kleurafwerking worden voorzien, of van een goed met verf af te werken oppervlak;
  • Voor decoratief zichtwerk kunnen motieven in het oppervlak van de houtwolcementplaten worden gefreesd.

Uiterlijk vertoon

Houtwolcementplaten zijn vlakke rechthoekige en tegelvormige platen met rechte kanten of facetkanten, met visbek- of rechthoekige sponning aan lange zijden. Combinatieplaten hebben een rechte kanten of een sponning door verschoven verlijmen, een sponning in de isolatielaag of een sponning in de lange zijden van de houtwolcementplaat. Dit kleurrijke Zweedse voorbeeld laat zien dat het ook anders kan (Baux – Träullit decor – Hexagon, met dank aan Form us with love).

Dit kleurrijke Zweedse voorbeeld laat zien dat het ook anders kan (Baux – Träullit decor – Hexagon, met dank aan Form us with love).

Zuurkoolplaat

De structuur van houtwolcementplaten doet in de verte wel wat denken aan zuurkool. In Duitsland staat de plaat dan ook wel als Sauerkrautplatte bekend. HWC is leverbaar van grof tot een fijndradige structuur. Fabrikanten hanteren de volgende plaattypen of vezelbreedtes: • Extreem fijn: 0,5 mm; • Ultrafijn: 1,0 mm; • Fijn: 2,0 mm; • Grof: 3,0 mm. Onbehandelde houtwolcementplaat is standaard cementgrijs of naturel houtkleur. De plaat kan in kleur gespoten worden geleverd. Fabrikanten leveren vaak een aantal standaard kleuren, met als optie elke kleur naar keuze.

Beeld: Lange gang met hwc plafond in appartementengebouw, Utrecht

Hufterproof

Voor de toepassing is vooral de druksterkte van belang, de structuur van de plaat is hiervoor bepalend. Enkele waarden die voor de druksterkte door leveranciers worden opgegeven, zijn: Type paneel Druksterkte, kPa

  • Houtwolcement standaard paneel ≥ 200
  • Houtwolcement + minerale wol ≥ 30, 60
  • Houtwolcement + resol ≥ 150
  • Houtwolcement + EPS grafiet ≥ 50, 60, 80
  • Houtwolcement gewapende plaat ≥ 200
  • Houtwolcement gewapende plaat, geïsoleerd 0,80 – 3,50

Met speciale impregneringen kunnen fabrikanten houtwolcementplaten op de markt brengen die voldoen aan euroklasse A2 (geen vlamoverslag, nauwelijks bijdrage aan brand, praktisch onbrandbaar) en klasse B (geen vlamoverslag, erg beperkte bijdrage aan brand, heel moeilijk brandbaar), volgens NEN-EN 13501-1. Met de toepassing van houtwolcementplaten kunnen constructieonderdelen tot 90 minuten brandwerend worden beschermd.

Niet zacht en wollig, wel warm

Niet zacht en wollig, wel warm Voor de warmtegeleidingscoëfficiënt λ van standaard platen worden waarden opgegeven tussen 0,070 – 0,093 W/(m·K). Voor de warmteweerstand Rd van combinatieplaten bestaan een groot aantal verschillen, afhankelijk van de soort en dikte van het toegepaste isolatiemateriaal. Enkele richtwaardes zijn (dunste uitvoering - dikste uitvoering): Type combipaneel Rd (m2K/W)

  • Houtwolcement + minerale wol 1,00 - 6,30
  • Houtwolcement + resol 1,15 – 7,75
  • Houtwolcement + PIR 1,55 – 7,00
  • Houtwolcement + EPS 1,00 – 4,35

Rustâgh! Weinig geluidsisolerend, wel -absorberend

Door de relatief lage volumieke massa leveren houtwolcementplaten een geringe bijdrage aan de luchtgeluidsisolatie of contactgeluidsisolatie van constructieonderdelen. Aan de goede bijdrage aan de geluidsabsorptie van constructieonderdelen hebben houtwolcementplaten een groot deel van hun niet aflatende populariteit te danken. Afhankelijk van het type paneel kan de absorptie αw oplopen tot 0,60 voor een standaard paneel van 50 mm dikte tot 0,95 – 1,00 voor combipanelen met minerale wol. Daarmee kan de nagalmtijd aanzienlijk gereduceerd worden.

Beeld: Metrostation Noord-Zuidlijn in Amsterdam met zwarte HWC-platen aan het plafond

Beeld: Parkeergarage met houtwolcementplaten aan het plafond

Multitalent

Houtwolcementplaten worden gebruikt in de woningbouw als in de utiliteitsbouw, zowel binnen als buiten.

  • Dakbeschieting en dakisolatie Dikkere platen, platen met hoge persing, gewapende platen en combipanelen voorzien van isolatiemateriaal en eventueel een dampremmende laag worden als zelfdragende dakplaten toegepast. De platen worden ook verwerkt in geprefabriceerde dakelementen.
  • Binnenmuren Als afwerking van lichte scheidingswanden en voorzetwanden zijn standaard houtwolcementplaten te gebruiken, eventueel met een stuclaag. Daarmee kunnen de akoestische eigenschappen van de ruimte worden aangepakt.
  • Buitenmuren Als vulling of als bekleding van gevelconstructies (buitenisolatie), beschermd door een pleisterlaag.
  • Plafonds Als dragerplaat voor stucwerk, maar steeds vaker als geluidsabsorberende plafondplaat in het zicht. Hiervoor zijn platen met facetkanten, met fijndradige afwerklaar, met naturel afwerklaag of in kleur gespoten zichtzijde verkrijgbaar, al dan niet met ophangsysteem.
  • Vloerisolatie Als isolatieplaat tegen vloeren in parkeergarages en eerste woonlaagvloeren in flats en bergingen.
  • Prefab buitenwanden In Zweden wordt houtwolcement gebruikt voor constructieve geprefabriceerde buitenwanden. Om de hoge isolatiewaarde van het product te waarborgen moeten beide zijden van de panelen worden afgewerkt. De afwerklagen worden toegepast om de lucht in het element op te sluiten waardoor een hoge isolatiewaarde ontstaat. Voor de binnenzijde wordt doorgaans gekozen uit stucwerk. De afwerking van de buitenzijde leent zich voor gevelstucwerk, maar dit is volledig de keuze van de architect/opdrachtgever.
  • Ook in Nederland is een producent bezig met het opzetten van dit bouwsysteem voor de Nederlandse markt.
  • Wandafwerking Houtwolcementpanelen worden vooral als wandafwerking toegepast als geluidsabsorptie, waarmee de nagalmtijd kan worden verkleind, bijvoorbeeld in sportgelegenheden en zwembaden.
  • Als drager van stucwerk Voor brandwerende bekleding.