Groene daken, klein en groot

Van particulier groentebed-op-hoogte tot cultureel dakpark, inspiratie genoeg!

Groene daken of dakbegroeiing – Nederland kent er vele voorbeelden van. Dicht bij huis is de bibliotheek van de TU Delft voor mij een favoriet, maar er is nog veel meer leuk en inspirerend groen. Dat varieert van gigantisch groot – het Dakpark in Rotterdam – tot bijzonder klein – de Goudse bushokjes met sedumdak – en van gewoon horizontaal tot uitdagend hellend – weer de bibliotheek in Delft – of aantrekkelijk golvend: het mos-sedumdak van Blok C op het Touwenterrein in Amsterdam. Van particulier groentebed-op-hoogte tot cultureel dakpark, inspiratie genoeg!

Groot en hellend: Bibliotheek TU Delft

In studentenstad Delft een openbaar toegankelijk, hellend grasdak maken bleek een behoorlijke uitdaging. Niet alleen omdat er nog niet zoveel zó grote, hellende grasdaken gerealiseerd waren, maar ook omdat de gebruikers het dak op manieren belastten, die van te voren niet voorzien waren. Zo werd erop geskied en gekampeerd, waarbij de skistokken en tentharingen de nodige schade veroorzaakten. Kamperen en skiën zijn niet meer toegestaan, maar het dak is nog steeds publiek toegankelijk en wordt veel gebruikt. Om de lekkages te verhelpen en het dak geschikt te maken voor de intensieve belasting, is het dak in 2009 volledig gerenoveerd.

Daarbij is gekozen voor een waterdichte afdichting met wortelbestendige RESITRIX® SK W dakbedekking met EPDM toplaag, met een gebruiksduur van meer dan 50 jaar, en Zinco Elastrodrain mat als ondergrond voor de grasmat.

  • Project: Renovatie groendak TU Delft
  • Opdrachtgever: Technische Universiteit Delft
  • Adviesbureau: BDA Dakadvies
  • Architectenbureau: Mecanoo
  • Dak: Leven op Daken - Mastum Daksystemen BV
  • Grasdak: Van der Tol Groep b.v
  • Producten: - RESITRIX® SK W Full Bond EPDM - Zinco Elastodrain mat
  • Oppervlak: 5.500 m2

Golvend groen op invullocatie: Touwenterrein, Amsterdam

  • Vierwindenstraat, Realeneiland, Amsterdam
  • Architect: NL Architects (Pieter Bannenberg, Walter van Dijk, Kamiel Klaasse)
  • Landschapsarchitect: Sant en Co
  • Aannemer: Coen Hagedoorn Bouwgroep BV
  • Vegetatiedak: EKOGROEN systeem met ca. 15 soorten Sedum, ingeplant m.b.v. pluggen, door EKOGRAS Dakbegroeiing.

De locatie van voormalige verffabriek Touwen & Co lag sinds 1985 braak. De zwaar vervuilde grond moest tot een vrij grote diepte gesaneerd worden. NL Architects ontwierp een complex van twee woongebouwen (A, 11 appartementen en B met 4 appartementen) en een bedrijfsgebouw (gebouw C, 600 m2).

Onder het hele complex ligt een parkeergarage, waarvoor handig gebruik werd gemaakt van de al gedane afgraving voor de sanering.

Blok C heeft een ‘geteerde’ gevel en een golvend sedumdak, waardoor het herinnert aan een scheepswerf maar het ook iets weg heeft van een schuur. Om binnen de voorgeschreven hoogte van vijf meter toch twee verdiepingen te kunnen maken, werd het blok verdiept aangelegd. De buitenruimte om Blok C heen is ingericht als collectieve tuin.

Misschien wel het grootste groendak van de wereld: Dakpark, Rotterdam

  • Jaar aanleg 2011 ; jaar realisatie 2013
  • Type dak: intensief groendak in combinatie met beloopbare verharding
  • Ontwerp: Park: Buro Sant & Co en dS+
  • Opdrachtgever: Gemeente Rotterdam
  • Aanleg: Dura Vermeer in samenwerking met Mostert de Winter
  • Oppervlakte: 80.000 m²
  • Producten: ND 200sv Drainagesysteem
  • Adviseur Nophadrain: Pieter Wesselink

Rotterdam Delfshaven, locatie Vierhavenstrip: een unieke plek met een dubbele functie. Terwijl het winkelend publiek geniet van de winkels aan de 1,2 kilometer lange boulevard, ontspannen omwonenden op het dak van dit oude railemplacement. Het dak gaat op in de omgeving en de ruimte die het inneemt wordt teruggeven aan de omwonenden.

Opvallend aan het dakpark is de enorme afmeting: 1 kilometer lang en 80 meter breed. Het park is een mooi, goed onderhouden en veel gebruikt park. Veel groen, goed bereikbaar vanuit de wijk, horeca gelegenheden, thematuinen en voorzieningen voor kinderen.

Het dakpark is mogelijk gemaakt door het gebruik van het Nophadrain Intensief Groendaksysteem, dat bovenop de omgekeerde dakconstructie van het dak is aangelegd. Het substraat houdt de neerslag vast voor de vegetatie. De overtollige neerslag wordt door het hart van het systeem, het ND 200sv Drainagesysteem, van het dak afgevoerd.

Klein maar fijn: “Grow it yourself” – Urban Farming in Amsterdam

Urban Farming, in het Nederlands ook wel stadslandbouw of stadstuinieren genoemd, is een wereldwijde trend ontstaan in New York. Er zijn verschillende interpretaties over Urban Farming welke allemaal neer komen op het verbouwen van voedsel in de stedelijke omgeving. Urban Farming wordt niet alleen gedaan door grote bedrijven, maar juist ook door ‘gewone’ stadsbewoners. Vrijwel elke tuin of balkon biedt ruimte voor stadstuinieren.

Verticale aardbeien wand

Onderdeel en eye-catcher van de tuin in Amsterdam is het LivePanel groene wand systeem van Mobilane. De LivePanel wand biedt ruimte aan ruim 40 Fragaria vesca aardbeiplanten. Deze plant houdt van een vochtige grond en zonlicht. De LivePanel wand is daarom tegen de oostgevel geplaatst. De planten zijn geplaatst in de cassette en worden door middel van capillaire werking voorzien van de juiste hoeveelheid water.

Groene gevel en groen dak voor hotel vlak bij de Hortus, Amsterdam

Het Hyatt Regency Spinoza Hotel in Amsterdam heeft in juni 2017 officieel haar deuren geopend. Dit luxe 5-sterren hotel met 211 kamers is gebouwd op de plek van het voormalige Emma Kinderziekenhuis in de binnenstad van Amsterdam. Omdat het hotel de elementen van stad en natuur met elkaar wil verbinden, was er in het ontwerp een grote rol weggelegd voor de toepassing van groen. Voor de groene aankleding van het hotel ontleende het Hyatt inspiratie van het nabij gelegen Hortus Botanicus. Sempergreen heeft voor dit project het totale groenconcept gerealiseerd, in samenwerking met landschapsarchitect Marnix Tavenier.

Groene bushokjes voor Gouda

Na het succes van de groene bushokjes in Utrecht en Apeldoorn heeft Gouda er ook voor gekozen om hun bushokjes te voorzien van een sedum dak met de MobiRoof cassettes van Mobilane. Wierish Depiresad, commercial director Clear Channel Nederland zegt het volgende: “Na het succes van de groene daken in Utrecht worden nu ook in Gouda abri’s met groene daken geplaatst. Sedum reduceert fijnstof, bergt regenwater en bestrijdt hitte. In de zomer is een begroeid dak 30 graden koeler dan een zwart dak. Dat maakt sedum zeer aantrekkelijk in stedelijk gebied. Daarnaast vergoot het de biodiversiteit. Bijen en vlinders komen er graag op af. We zijn blij dat we op deze manier de kwaliteit van de leefomgeving vergroten en ons steentje bijdragen aan verduurzaming.”

Voordelen van groene daken

De groene daken dragen bij aan een betere luchtkwaliteit, zijn verkoelend in de zomer in steden, vangen veel regenwater op en stimuleren ook nog eens de biodiversiteit in de stad. Op deze daken komen namelijk allerlei planten en dieren voor die op gewone zwarte daken met dakpannen weinig te zoeken hebben. Veel insecten zoals bijen, zweefvliegen, kevers en spinnen vinden een plekje op de begroeide daken.

Jawel, een bos op het dak: Depot Boijmans van Beuningen, Rotterdam

Het Depot Boijmans Van Beuningen krijgt op het dak een restaurant omringd door een groen park met 75 meerstammige berkenbomen. De bomen zijn met een telekraan 35 meter omhoog getakeld op het dak van het spiegelende kunstdepot. Ze worden met een irrigatiesysteem automatisch van water voorzien. In 2021 wordt het depot officieel geopend en het park zal dan ook publiek toegankelijk zijn. Het dakpakket is een meter dik en bestaat uit een isolatielaag met Rc van 6,0 m2K/W, dakbedekking, een dikke laag glasschuimgranulaat, een lava substraatlaag en in het werk gestorte betonnen terrassen in de vorm van “scherven”.

Tussen de terrassen worden groenstroken aangelegd, met daarin de 75 berkenbomen, die bij aanplant een hoogte van circa 6 meter hebben maar op termijn een hoogte van 10 meter kunnen bereiken.

  • Architect: MVRDV
  • Aannemer: BAM Bouw en Techniek
  • Groendak:

- Leven op Daken - Mastum Daksystemen (dakbedekking) - Van der Tol (groendak met bomen en terrassen)