Recensie

Duurzaam bouwen

Een praktische inleiding voor
Built Environment

Margo van Voskuilen


Duurzaamheid in relatie tot het milieu is een relatief jong begrip en duurzaam bouwen is dat al helemaal. In deze handzame paperback wordt de geschiedenis van deze duurzaamheid beschreven, van de eerste inzichten van eindigheid van fossiele brandstoffen tot de huidige stand van zaken, waar circulariteit het sleutelwoord is. Al in het voorwoord meldt auteur Jos Lichtenberg, dat dit boek over 5 of 10 jaar zeker een update nodig zal hebben en het nawoord eindigt veelzeggend met de woorden “We zijn nog lang niet klaar!”

Foto: Iron Bridge brug over de Severn in Ironbridge, Shropshire, Engeland
Ian Kelsall | Pixabay

Een praktische inleiding voor Built Environment

Duurzaam bouwen is dus een werk in uitvoering. Daar mag wel wat vaart achter gezet worden, want met de huidige regelgeving en de nog maar beperkte acceptatie van duurzamere alternatieven loopt de wereld in de soep, biologische evenwichten en het klimaat raken uit balans. De auteur spoort de jongere lezers van het boek al in het voorwoord aan, om hierin het verschil te willen maken. Nieuwe generaties kunnen het onderwerp duurzaamheid makkelijker oppakken, niet alleen omdat zij de effecten van het “misbruik” van de aarde al tijdens hun leven zullen gaan ondervinden, maar ook omdat zij de ballast van “dat hebben we altijd al zo gedaan” en “het zal mijn tijd wel duren” niet met zich meedragen.

Een handicap die het woord “duurzaam” heeft, net als veel andere modewoorden, is dat het woord door overmatig en commercieel gebruik aan waarde heeft ingeboet – veel mensen zijn ondertussen duurzaamheidsmoe. Jos Lichtenberg wil met dit boek in ieder geval een eenduidige en correcte definitie van het woord “duurzaamheid” laten wortelen bij een nieuwe generatie bouwers en ontwerpers en wijdt daar het eerste hoofdstuk aan.

Foto van Staafkerk in Borgund, Noorwegen |
Jean Michel Lagarde | Pixabay

Eerst de planet, dan de people

Meten en regelen

Hoewel de titel van het boek “Duurzaam bouwen” is – en de bouw als belangrijke vervuiler een behoorlijk negatieve rol speelt – komt het hoofdstuk “Duurzaam ontwerpen en ontwikkelen” pas als vijfde (en op één na laatste) hoofdstuk aan de orde. Dat is geen bezwaar, omdat de weg daarnaartoe, die leidt langs de hoofdstukken Planet, People, Profit ruimschoots voorzien is van voorbeelden die aan bouwen, ontwerpen en materiaalgebruik gerelateerd zijn.

Het laatste hoofdstuk gaat over de meetbaarheid (en regelbaarheid) van duurzaamheid. Verschillende methodieken worden kort geïntroduceerd, waaronder GPR – met dat instrument kan ook geoefend worden, om te zien welke effecten welke maatregelen hebben en wat er bijvoorbeeld op gebied van milieuscore gebeurt wanneer er waarden op gebied van energieverbruik wijzigen, en omgekeerd. Dit hoofdstuk, met daarin onder meer een tabel met een overzicht van de meest gebruikte duurzaamheidsinstrumenten in Nederland, kan ook voor professionals die door het bos van kenmerken de groene bomen niet meer zien, verhelderend zijn.

Over het boek

Met 160 pagina’s is “Duurzaam bouwen” van auteur Jos Lichtenberg zeker geen lijvig boekwerk, al is het formaat met 17 x 24 cm toch net iets te groot voor in de achterzak. De tekst wordt afgewisseld met een behoorlijke hoeveelheid afbeeldingen, met waar nodig ook verduidelijkende tabellen en figuren. Doordat de afbeeldingen en figuren in de gedrukte uitgave niet in kleur zijn, zijn ze soms wat minder duidelijk.


De teksten in het boek zijn zeer leesbaar en duidelijk op het leren gericht – nog los van de opdrachten die verspreid door het boek staan. Met het oog op de jongere doelgroep wordt de lezer consequent getutoyeerd. De opdrachten staan overigens niet alleen in het boek, maar zijn ook online te vinden en daar ook uit te voeren.

Meer dan een boek

In elk exemplaar van het boek is een unieke activeringscode te vinden, waarmee de lezer toegang krijgt tot de website www.duurzaambouweninleiding.nl. Hier zijn de opdrachten uit het boek te vinden, maar ook extra informatie die door links toegankelijk wordt gemaakt. Voor docenten zijn ook PowerPoints van de lesstof beschikbaar. Met dit boek kan bovendien gratis gebruik gemaakt worden van de GPR Gebouw software, waarmee gebouwen beoordeeld kunnen worden op duurzaamheid.

Voor wie

Waar te koop

“Duurzaam bouwen” is geschreven als studieboek voor studenten in het hoger technisch onderwijs, maar kan ook gebruikt worden voor zelfstudie. De alfabetische index achterin maakt het boek ook heel geschikt als handzaam naslagwerk voor iedereen die wel met duurzaam bouwen te maken heeft maar er (nog) geen grondige studie van heeft gemaakt, omdat bijna alle termen die er in de jonge geschiedenis van duurzaamheid in zwang zijn (geweest), op heldere wijze worden beschreven en toegelicht.

“Duurzaam bouwen” wordt uitgebracht in twee vormen: als paperback en als Bookshelf®-uitgave. Bookshelf® is een platform speciaal voor educatieve e-boeken. Het biedt de mogelijkheid om naast platte tekst ook interactieve elementen zoals video en animaties te tonen. Bookshelf® e-books zijn daarom ook niet geschikt om op gewone e-readers te lezen, maar kunnen met behulp van een app op laptop/pc, smartphone of tablet gelezen worden, of met een Bookshelf-account op de website.

De paperback is verkrijgbaar in de reguliere (studie-)boekhandel en direct bij uitgeverij Boom; de Bookshelf®-uitgave via uitgeverij Boom en – als Bookshelf® is geïnstalleerd als plug-in voor de elektronische leeromgeving (ELO) van de school – via de ELO.

Paperback

2019

ISBN 9789024425525

160 blz.

€ 34,50

Bookshelf

2019

ISBN 9789024425532

€ 24,15

Foto: Gevolgen van klimaatverandering: straat onder water |
Hans Braxmeier | Pixabay